Przebieg zajęć warsztatowo-
szkoleniowych dla nauczycieli
przeprowadzonych w ramach III Wojewódzkiej Konferencji
”Warsztat Pracy Twórczego Nauczyciela”
Marzena
Sobczuk.
Miejsce: Szkoła Towarzystwa Salezjańskiego w Szczecinie.
Temat: Wykorzystanie technik
arteterapeutycznych w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Cel: Ukazywanie sposobów uzewnętrzniania przeżyć i doznań, wyrażania uczuć oraz myśli w sposób akceptowany społecznie.
Przebieg:
1. Arteterapia . Funkcje arteterapii, rodzaje i formy działań arteterapeutycznych. Wprowadzenie do zagadnienia;
2. Zintegrowanie uczestników spotkania. Zabawy na dobry klimat w grupie, przykłady zabaw;
3. Pobudzanie twórczej aktywności podczas zabaw. Rozwijanie zmysłu wzroku, słuchu i dotyku, przykłady zabaw;
4. Tworzenie opowiadań i historii;
5. Terapia poprzez ruch. Podstawowe zagadnienia dotyczące ruchu, przykłady zabaw ruchowych;
6. Zabawy rytmiczno- muzyczne z wykorzystaniem tekstu. Mowa i ruch, przykłady zabaw;
7. Zabawy z rytmem. Układanie tańców, przykłady zabaw;
8. Terapia za pomocą wybranych technik plastycznych.
KAŻDE ZAJĘCIE TERAPEUTYCZNE POWINNO BYĆ
POŁĄCZENIEM KILKU TERAPII Z DOMINACJĄ JEDNEJ WYBRANEJ.
Ad.2. ZABAWY INTEGRACYJNE:
Ø Zabawa „Jestem...:- uczestnicy spotkania tworzą krąg, podają sobie piłkę i przedstawiają się podając pozytywną cechę najlepiej określającą ich osobowość np.: pracowita Marta;
Ø Zabawa ze śpiewem „Wszyscy są”- uczestnicy spotkania tworzą dwa koła( zewnętrzne i wewnętrzne), śpiewają piosenkę klaszcząc w dłonie swoje i partnera. Po zakończeniu osoby stojące w kole zewnętrznym przesuwają się o jeden krok w prawo. Piosenkę śpiewamy tak długo, aż osoby z koła zewnętrznego wrócą do swoich partnerów;
Ø Zabawa przy muzyce „Powitanie”- wszyscy poruszają się w rytm muzyki, na przerwę w muzyce witają się zgodnie z instrukcją słowną prowadzącego np.: witamy się łokciami;
Ø Zabawa „Imię i gest”- dana osoba wypowiada swoje imię wykonując jednocześnie wymyślony gest, grupa powtarza;
Ø Zabawa „Jestem mistrzem w...”- każdy podaje swoje imię i określa co potrafi robić najlepiej np.: jestem mistrzem w pieczeniu ciast;
Ø Zabawa „Poznajmy się”- uczestnicy stoją w dwóch szeregach twarzą do siebie np.: po przeciwnych stronach sali, między członkami każdego szeregu umieszczona jest gazeta. Szeregi przybliżają się do siebie w rytm muzyki, tak, żeby nie wypadła żadna gazeta, osoby stojące naprzeciw siebie przedstawiają się i witają poprzez podanie dłoni.
Ad.3. AKTYWNOŚĆ TWÓRCZA DZIECKA:
Zabawy
rozwijające zmysł wzroku:
Ø Zabawa „Lustro”- uczestnicy spotkania dobierają się w pary i naprzemiennie naśladują ruchy partnera;
Ø Zabawa „List gończy”- wszyscy podzieleni są na dwie drużyny, członkowie jednej drużyny opisują osobę z drużyny przeciwnej, którą należy odnaleźć;
Ø Zabawa „Skojarzenia”- prowadzący demonstruje uczestnikom różne przedmioty, które po chwili rozkłada w różnych miejscach sali. Następnie określa cechy danego przedmiotu- widzę coś czego wy nie widzicie i jest np.: okrągłe, czerwone. Zadaniem bawiących się jest odgadnąć, o który przedmiot chodzi i odnaleźć go;
Ø Zabawa „Książeczka w jednym kolorze”- wszyscy podzieleni są na cztery grupy, każda z grup tworzy książkę w wylosowanym przez nią kolorze (rysowanie, wyklejanie itp. ...)
Ø Zabawa „Portret”- wszyscy dobierają się w pary, każdy otrzymuje kartkę papieru, składa ją na pół i rysuje połowę twarzy swojego partnera. Po chwili następuje zamiana kartek w parach- druga osoba rysuje swój portret na wolnej połowie kartki.
Zabawy
rozwijające zmysł słuchu:
Ø Zabawa „Kotek”- wybieramy jedną osobę, która stoi tyłem do grupy. Prowadzący wskazuje osoby, które naśladują kocie odgłosy. Osoba stojąca tyłem ma za zadanie odgadnąć, z której części sali płyną odgłosy i kto je wydaje;
Ø Zabawa „Zagroda”- wszyscy leżą na plecach zamykają oczy i wydają odgłosy zwierząt według instrukcji prowadzącego np. koń rży, kogut pieje itp. ...;
Ø Zabawa „Dobierz obrazek do dźwięku”- uczestnicy słuchają nagrane na taśmę różne dźwięki i dobierają pasujące do nich obrazki( przedmioty).
Zabawy
rozwijające zmysł dotyku:
Ø Zabawa „Czarodziejski worek”- uczestnicy zabawy wyciągają z worka różne przedmioty i rozpoznają je za pomocą dotyku;
Ø Zabawa „Portret grupy”- cztery grupy, członkowie poszczególnych grup stają na powierzchni kartonu ( każda grupa na swoim). Przy zachowaniu wybranych miejsc obrysowują siebie nawzajem, a następnie wypełniają kontury sylwetek;
Ø Zabawa „Formujemy figury”- wszyscy dobierają się trójkami. Osoba 1 ma na oczach opaskę, osoba 2 jest figurą na podstawie której osoba 1 formuje figurę z osoby 3.
Ad.4. TWORZENIE OPOWIADAŃ:
Ø Zabawa „Prawdziwa historia o Czerwonym Kapturku”- każdy mówi po jednym zdaniu tworząc opowiadanie na podany temat;
Ø Zabawa „Nasza opowieść”- uczestnicy rysują obrazki na dowolny temat, następnie kładą rysunki na środku (odwrócone)i kolejno losują tworząc wspólną opowieść. Prowadzący zapisuje historię, odczytuje ją.
Ø Zabawa „Dokończ opowieść”- prowadzący czyta opowiadanie, przerywa je w pewnym momencie, a uczestnicy zabawy mają stworzyć ciąg dalszy oraz odegrać go w grupach;
Ø Zabawa „Tworzymy dźwięk do opowiadania”- prowadzący czyta opowiadanie a wszyscy imitują odgłosy pasujące do odpowiednich części opowiadania np.: padający deszcz.
Ad.5. ZABAWY RUCHOWE:
Ø Zabawa „Kiedy jestem zły, to robię tak...”- wybrana osoba przedstawia ruchem negatywne emocje- złość oraz własne sposoby zachowania, cała grupa powtarza: „kiedy X jest zły, to robi tak...” i naśladuje daną osobę;
Ø Zabawa „Od dzidziusia do dziadziusia”- uczestnicy spotkania podzieleni są na grupy, każda grupa demonstruje ruchy charakterystyczne dla każdej grupy wiekowej;
Ø Zabawa „Spotkanie zwierząt”- każda grupa wymyśla zwierzę, które chce przedstawić i prezentuje je. Po wszystkich prezentacjach zwierzęta z rożnych grup wychodzą sobie na spotkanie;
Ø Zabawa „Zwariowany malarz”- uczestnicy zabawy ustawiają się w pewnej odległości od papieru. Kolejno podbiegają i rysują w określonym czasie tworząc wspólny obraz;
Ø Zabawa „Zamrażanie i rozmrażanie”- prowadzący opowiada o kolejnych „zamrożeniach” różnych części ciała, wszyscy kolejno je usztywniają a następnie pod wpływem muzyki relaksacyjnej rozluźniają się;
Ø Zabawa „Roboty i gumoludki”- jedne osoby poruszają się ruchem mechanicznym, inne płynnym. Na określony znak następuje zmiana ról.
Ad.6. MOWA I RUCH:
Ø Zabawa „Dyrygent”- każda grupa dostaje planszę z rytmem przedstawionym w postaci układu głosek. Następnie do zadanego rytmu musi wymyślić ruch oraz go zademonstrować rytmicznie wypowiadając głoski. Kolejnym etapem jest wspólne odtwarzanie rytmów;
Ø Zabawa „Musztra”- uczestnicy zabawy wykonują polecenia prowadzącego musztrę (współdziałanie z grupą):
- odliczanie cyframi, przy pomocy głosek, sylab itp.
- rytmiczne poruszanie się np.: 1- skok, 2- klaśnięcie, 3- okrzyk;
Ø Zabawa „Chór samogłosek”- uczestnicy wydają dźwięk odpowiadający danej samogłosce (zgodnie z podziałem) w zależności od wskazania prowadzącego np.: smutne- a, wesołe- o, przestraszone –u;
Ø Zabawa „Pochód głosek”- dane grupy uczestników zabawy z określoną głoską wymyślają sposób poruszania się głoski oraz dźwięk. Następuje prezentacja grup- pochód głosek.
Ø Zabawa „Dawanie- branie”- każdy robi sobie kulę z gazety, wszyscy chodzą w podanym przez wybraną osobę rytmie (np.: cza-cza-cza-cza-cza) i podają sobie kule tak, żeby żadna z nich nie upadła. Nikt nie może być bez kuli.
Ad.7. ZABAWY Z RYTMEM, TAŃCE:
Ø Taniec z przyklejoną dłonią- uczestnicy zabawy dobierają się parami i poruszają zgodnie z charakterem muzyki, osoba stojąca z tyłu naśladuje ruchy prowadzącego;
Ø Zabawa do piosenki „Światła”- wszyscy śpiewają piosenkę pt. „Światła” ilustrując jej treść ruchem zgodnie z pokazem prowadzącego:
8 razy młynek w prawo
8 razy młynek w lewo
4 razy klasnąć
4 kroki marszu w miejscu
3 kroki do tyłu, na 4- ukłon
3 kroki do przodu, na 4- ukłon;
Ø „Pada deszcz”- taniec; wszyscy naśladują ruchy prowadzącego jednocześnie śpiewając, powtórka bez śpiewu;
Ø „Kazaczok”- wszyscy siedzą na krzesłach, wyklaskują i wytupują rytm zgodnie z pokazem osoby prowadzącej;
Ø Zabawa „Domek”- każdy otrzymuje kartkę papieru i kładą ją przed sobą, trzymają się za ramiona tworząc szereg i tańczą:
1-
wchodzimy do domku- domek
2-
krok do przodu- do
przodu
3-
wracamy do domku( krok do tyłu)- domek
4-
wychodzimy z domku- do
tyłu
5-
wchodzimy do domku- domek
6-
krok w prawo- w
prawo
7-
wychodzimy z domku- domek
8-
krok w lewo- w lewo
9-
wchodzimy do domku- domek
10- wychodzimy z domku
Ø Taniec „Młynek”- wszyscy tworzą koło, prowadzący dzieli uczestników na 1 i 2 (chłopcy i dziewczynki), wszyscy tańczą według instrukcji prowadzącego;
Ø Ilustracja piosenki „Niedźwiadek”- uczestnicy śpiewają na melodię „ Mam chusteczkę” i ilustrują treść piosenki:
Jedna łapka, druga łapka,
Ja jestem niedźwiadek.
Trzecia łapka, czwarta łapka,
A to jest mój zadek.
Lubię miodek, kocham miodek,
Zabieram go pszczółką.
Jedną łapką, drugą łapką,
Albo...wciągam rurką.
Ad. 8. TERAPIA PRZY UŻYCIU SZTUK PLASTYCZNYCH::
Wykorzystuje wszystkie techniki plastyczne, najczęściej stosowane formy to grafoterapia w postaci psychorysunku oraz malowanie spontaniczne.
Ø Kolaż „Moje miejsce w grupie”
Opracowano na podstawie warsztatu szkoleniowego na
temat:
„Techniki arteterapeutyczne
(plastyka,teatr,choreoterapia,muzykoterapia) w pracy z dziećmi”
opracowanego i prowadzonego przez mgr M. Tomczyk
oraz warsztatów „terapia muzyką i ruchem” opracowanych
i prowadzonych przez B. Piotrowską.
Projekt i wykonanie strony Renata Wiśniewska